زانسته‌كانی قورئان

برای خۆشه‌ویستم... ئه‌وه‌ بزانه‌ چه‌ند ڕوو بكه‌یته‌ قورئانه‌ پیرۆزه‌كه‌ی خوای په‌روه‌ردگار، خوای گه‌وره‌ش ئه‌وه‌نده‌ ڕووت لێ ده‌كات، وه‌ چه‌ندیش دووره‌ په‌رێز و بشت له‌ قورئان بیت، خوای گه‌وره‌ش ئه‌وه‌نده‌ دووره‌ په‌رێز و ڕووت لێ وه‌رده‌گێڕێت. بۆیه‌ له‌م نامیلكه‌یه‌دا چه‌ند سوود و ئامۆژگاری یه‌كی تێدایه‌ بۆ ئه‌وه‌ی یارمه‌تی ده‌ری تۆی به‌ڕێز....

ئه‌م بابه‌ته‌‌ باسی ئه‌و ڕێگا سه‌ركه‌وتوانه‌ ده‌كات بۆ له‌به‌ر كردنی قورئانی پیرۆز، شێخی به‌ڕێز یه‌حیى ئه‌لغه‌وثانی ئاماده‌ی كردوه‌ ، وه‌ ڕێزدار ئه‌حمه‌د وه‌رتی پێشكه‌شی ده‌كات به‌ زمانی كوردی شیرین.

ئه‌م زنجیره‌یه‌ بریتییه‌ له‌چه‌ند كورته‌ وانه‌یه‌كى تایبه‌ت به‌ زانستى ته‌جویدو جوان خویندنه‌وه‌ى قورئانى پیروز، له‌روشنایى وانه‌و نووسینه‌كانى زایایانى ئه‌م زانسته‌، له‌ لایه‌ن مامۆستا ئیحسان بورهان الدین مۆڵه‌ت پێدراو له‌ قیرائاتی عه‌شره‌ ئاماده‌كراوه‌.

ئایا قورئانی پیرۆز چییە؟‬‬‬‬

ئه‌م بابه‌ته‌ باسی گرنگی زانست ده‌كات، هه‌روه‌ها پێناسه‌ی قورئان ده‌كات و له‌گه‌ڵ ناسینی ناوه‌كانی و سیفه‌ته‌كانی به‌ به‌ڵگه‌ی ئایه‌ت و فه‌رموده‌.

ووشه‌ی فیتنه‌ له‌ زمانی عه‌ره‌بیدا به‌ مانای تاقیكردنه‌وه‌ وناڕه‌حه‌تی وبێباوه‌ڕی وماڵ ومنداڵ دێیت...وه‌‌ له‌ قورئانی پیرۆزدا به‌ پازده‌ ( ١٥ ) مانا هاتوه‌، به‌ كورتی باسی ده‌كه‌ین بۆ ئێوه‌ی خۆشه‌ویست...

قورئانی پیرۆز به‌شێوازێكی زانستییانه‌، له‌ هه‌موو ئه‌و ڕاستییانه‌ دواوه‌، كه‌ به‌ سوڕی ئاوو بارانبارینه‌وه‌ په‌یوه‌ستن، به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ نوێترین دۆزینه‌وه‌ زانستییه‌كاندایه‌كده‌گرێته‌وه‌، با به‌وردی له‌م وێنه‌یه‌و له‌م ئایه‌ته‌ پیرۆزانه‌ ڕابمێنین، كه‌ باس له‌ هه‌موو به‌شێك له‌ به‌شه‌كانی سوڕی ئاو ده‌كه‌ن...

ئه‌م بابه‌ته‌ باسی ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ ده‌كات: - سنوور‌ى زانستی قیرائات. - باسه‌كانى زانستی قیرائات. - به‌رووبوو‌مى زانستی قیرائات. - فه‌زڵى زانستی قیرائات. - به‌راوردكردنى زانستی قیرائات له‌ گه‌ڵ زانسته‌كانى تر. - سه‌رچاوه‌‌ى زانستی قیرائات.

هێندێك له‌ ده‌سته‌واژه‌ی قوڕئانی هه‌ن كه‌ له‌ ڕووی زمانه‌وه‌ به‌شدارن له‌سه‌ر یه‌ك پێناسه‌كردنیان له‌گه‌ڵ‌ هێندێكی تردا، له‌گه‌ڵ‌ بوونی چه‌ند جیاوازییه‌كی كه‌م، له‌وانه‌ وشه‌ی (جمَّ) ، وشه‌ی (غدق) ، وشه‌ی (كثر). ئه‌م بابه‌ته‌ باسی ده‌سته‌واژه‌كانی (الكثرة) له‌ قوڕئاندا ده‌كات.

مانای هێز له‌ قورئاندا به‌ هه‌موو شێوازیه‌كانیه‌وه‌ ٤٢ جار هاتوه، له‌ ٢٥ سوره‌تدا. ئه‌مه‌ش گرنگی هێز ده‌گه‌یه‌نێت له ‌ژیانی ئوممه‌تی موسڵماندا. ئه‌م بابه‌ته‌ باس له‌ مانای ووشه‌كانی هێز ده‌كات له‌ قورئانی پیرۆزدا...

ئه‌م وتاره‌ بریتیه‌ له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی ئه‌م پرسیاره‌: ئایا ڕاستی ناوه‌ڕۆكی ئه‌و نامه‌یه‌ چیه‌ كه‌ باس له‌ نهێنی نه‌بوونی پیتی ( یا ) ده‌كات له‌ پێش هاوار و نزاكانی قورئانی پیرۆز، ؟ بۆمان ڕوون بكه‌نه‌وه‌، خوای گه‌وره‌ پاداشتی خێرتان بداته‌وه‌.... بۆ خوێندنه‌وه‌ی ده‌قی نامه‌كه‌ ووه‌ڵامه‌كه‌ فه‌رموو ئه‌م بابه‌ته‌ بخوێنه‌ره‌وه‌...‌

پرسیارێكه له‌ لایه‌ن شێخ عبد العزیز بن باز (ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بێت)، وه‌ڵام دراوه‌ته‌وه‌، ئه‌مه‌ش ده‌قی پرسیاره‌كه‌یه‌ : " من زۆرێك له‌ ئایه‌ته‌كانی قورئانی پیرۆز له‌به‌ر ده‌كه‌م، به‌ڵام پاش ماوه‌یه‌ك له‌بیرم ده‌چنه‌وه‌، وه‌ نازانم كاتێك ئایه‌تێك ده‌خوێنمه‌وه‌ ئایا خوێندنه‌وه‌كه‌م ڕاست ودروسته‌ یان نا ؟ دواتر بۆم ده‌رده‌كه‌ویت كه‌ من هه‌ڵه‌م....