ناوەڕۆکەکان

له‌بنه‌رِه‌ت دا كرِین و فرۆشتن ئه‌گه‌ر پایه‌و مه‌رجه‌كانى بێته‌دى بۆ دامه‌زراندنه‌، واته‌ فرۆشراو ده‌بێته‌ ماڵى كرِیارو نرخیش هی فرۆشیاره‌ بۆ هیچیان نیه‌ په‌شیمان بێته‌وه‌، به‌ڵام خوا و پێغه‌مبه‌ر ( صلى الله عليه وسلم ) ره‌چاوى به‌رژه‌وه‌ندى به‌نده‌كانى كردووه‌ چونكه‌ هه‌ندێ جار كرِیار یا فرۆشیار په‌له‌ده‌كات له‌ مامه‌ڵه‌كه‌یدا وه‌ك پێویست ورد....

ئه‌م وتاره‌ باسی ئه‌م خاڵانه‌ ده‌كات: ١- پێناسه‌ی ڕیبا له‌ زمانی عه‌ره‌بی وشه‌رعدا... ٢- حوكمی ڕیبا... ٣- به‌شه‌كانی ڕیبا... ٤- ئه‌و شتانه‌ى ریباى تێدایه‌...

حوكمى به‌رگ وپۆشاك ورِازاوه‌یى له‌بنه‌رِه‌تدا چ وه‌ك پۆشاك بۆ له‌به‌ركردن بێت یا بۆ رِازاندنه‌وه‌ى ماڵ وجێگاو شوێن بێت دروست وحه‌ڵاڵه‌ به‌به‌ڵگه‌ى ئه‌و ئایه‌تانه‌ى باسى منه‌تى خواى گه‌وره‌ ده‌كه‌ن كه‌ هه‌رچى له‌م دونیایه‌دایه‌ بۆ مرۆڤه‌كانى دروستكردووه‌ بۆئه‌وه‌ى كه‌ڵك وسوودى لێ وه‌رگرن به‌شێوه‌ى پۆشاك خۆرِازاندنه‌وه‌و جوانى وبه‌كارهێنان وخۆش گوزه‌رانى پێكردن...

ئه‌و تۆڵانه‌ له‌ ئیسلام دا بۆ ئه‌وه‌ دانراون خه‌ڵك ئه‌و تاوانانه‌ نه‌كه‌ن كه‌ زیانیان بۆ هه‌موو كۆمه‌ڵگا هه‌یه‌ به‌گشتى، چونكه‌ ئه‌گه‌ر تاوانباران سزا بدرێن له‌سه‌ر تاوانه‌كانیان خه‌ڵكانى ترى پێ ته‌مبێ ده‌بێ...

ناوه‌ڕۆكی ئه‌م بابه‌ته بریتیه‌ له‌: یه‌كه‌م : جۆره‌كانی‌ زینا... دووه‌م: مه‌رجه‌كانی‌ جێ‌ به‌جێ‌ كردنی‌ تۆڵه‌ی‌ زیناكردن... سێ یه‌م: سزاو تۆڵه‌ی‌ كوڕ و كچی‌ زیناكه‌ر... چواره‌م: سزا وتۆڵه‌ی‌ ژن و پیاوی‌ زیناكه‌ر... له‌گه‌ڵ چه‌نده‌ها باسی تر، به‌ هیوای ئه‌وه‌ی سوودی لێ وه‌رگرن...

ناوه‌ڕۆكی ئه‌م بابه‌ته‌ بریتیه‌ له‌: ١- پێناسه‌ی قه‌ذف له‌ زمانی عه‌ره‌بی وشه‌رعدا. ٢- حوكمی‌ بوهتان كردن. ٣- سزای بوهتانی‌ زینا كردن. ٤- مه‌رجه‌كانی‌ سزای بوهتانی‌ زینا. ٥- كه‌ی‌ سزای بوهتانی‌ زینا كردن جێ‌به‌جێ‌ ناكرێ‌.

هه‌ر چۆنێ‌ ئایینی‌ پیرۆزی‌ ئیسلام بۆ پارێزگاری‌ له‌ گیان و ناموس هاتووه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ بۆ پارێزگاری‌ له‌ماڵ و سامان هاتووه‌، بۆیه‌ سزای‌ دزی‌ كردنی‌ داناوه‌ بۆ ئه‌و كه‌سه‌ی‌ ماڵ وسامانی‌ خه‌ڵك ده‌بات و ده‌ست درێژی‌ ده‌كات بۆ سه‌روه‌ت و سامانیان . ئه‌م بابه‌ته‌ باسی پێناسه‌ی دزی ده‌كات له‌ زمانی عه‌ره‌بی....

خۆشه‌ویستان به‌دوو ئه‌ڵقه‌ خوای گه‌وره‌ یارمه‌‌تیده‌ر بێت كوورته‌یه‌كتان پێشكه‌ش ئه‌كه‌ین له‌سه‌ر دادوه‌ری و قه‌زاوه‌ت له‌ ئیسلامدا...

خوێنه‌ری به‌ڕێز ئه‌م بابه‌ته‌ ته‌واوكه‌ری بابه‌تی دادوه‌ری و قه‌زاوه‌ت له‌ ئیسلامدایه‌، وه‌ ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی بریتیه‌ له‌: ١- پێناسه‌ی شایه‌تی‌ دان (الشهادة‌) له‌ زمانی عه‌ره‌بی و شه‌رعدا. ٢- به‌ڵگه‌ی‌ ره‌وابوونی‌ شایه‌تی‌ دان. ٣- حیكمه‌تی‌ ڕه‌وایی‌ شایه‌تی‌ دان. ٤- شایه‌تی‌ فاسق و گوناهبار وه‌رناگیرێ‌. ٥- داواكاری‌ و شایه‌ته‌كان ( الدعاوی‌ والبینات ).

ئه‌م بابه‌ته‌ باسی چه‌ند خاڵێك ده‌كات ، له‌وانه‌: ١- مه‌رجی‌ زه‌كاتی‌ ئاڵتوون‌و زیو ٢- زیو چه‌ند بێت زه‌كاتی‌ لێ‌ ده‌درێت‌و چه‌ندی‌ لێ‌ ده‌درێت؟ ٣- ئاڵتون له‌ چه‌ندا زه‌كاتی‌ لێ ده‌درێ‌‌و چه‌ندی‌ لێ ده‌درێت.

ئه‌م بابه‌ته‌ ده‌رباره‌ی زه‌كاتی‌ به‌روبوومی‌ كشتوكاڵ‌‌و میوه‌جاتن وه‌ ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی بریتیه‌ له‌: - به‌ڵگه‌ له‌سه‌ر واجب بوونی زه‌كاتی‌ به‌روبوومی‌ كشتوكاڵ‌‌و میوه‌جات له‌ قورئان سوننه‌ت. - ئه‌و به‌ربوومانه‌ی‌ زه‌كاتی‌ لێده‌درێت. - راده‌ی‌ گه‌شتنه‌ زه‌كاتی‌ به‌روبوومی‌ كشتوكاڵ‌‌و میوه‌جات. - له‌ به‌روبوم‌و میوه‌جات چه‌ند ده‌درێت له‌ زه‌كات دا.

زه‌كاتی‌ ئاژه‌ڵ‌ سێ‌ جۆر له‌ئاژه‌ڵ‌‌و ماڵات ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ پێویسته‌ زه‌كاتیان لێ‌ بدرێت كه‌ئه‌مانه‌ن (ووشتر‌و ره‌شه‌وڵاخ (مانگا‌و گامێش) ‌و مه‌ڕ‌و بزن. ناوه‌ڕۆكی ئه‌م بابه‌ته‌ بریتیه‌ له‌: - راده‌ی‌ گه‌شتنه‌ زه‌كاتی‌ ووشتر. - راده‌ی‌ گه‌شتنه‌ زه‌كاتی‌ مه‌ڕ‌و بزن. - به‌ڵگه‌ی‌ زه‌كاتی‌ مه‌ڕ‌و بزن‌و راده‌ی‌ گه‌شتنه‌ زه‌كات‌و ئه‌ندازه‌ زه‌كات لێدانی‌. - مه‌رجه‌كانی‌ زه‌كات....