เนื้อหา

คุฏบะฮฺวันศุกร์ กล่าวถึงกฎเกณฑ์ตามธรรมชาติที่อัลลอฮฺกำหนดมาว่าด้วยความตาย และหน้าที่ของมุสลิมต่อพี่น้องของเขาตามคำสอนอิสลามเมื่อมีคนตาย ไม่ว่าจะเป็นต่อผู้ตายเองหรือต่อครอบครัวของผู้ตาย นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงมารยาทต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งบทเรียนที่มุสลิมควรจะตระหนักและใคร่ครวญเมื่อเห็นคนตายและได้ไปส่งคนตายไปฝังที่สุสาน

คุฏบะฮฺวันศุกร์ อธิบายถึงวิถีอันงดงามของอิสลาม ที่เอาใจใส่ปัจจัยแห่งความสำเร็จในชีวิตของมนุษย์ที่จะต้องมีการตรวจสอบตัวเองอยู่เสมอ โดยเฉพาะการมุ่งหมายเพื่อให้ได้รับความสำเร็จในอาคิเราะฮฺ ซึ่งอิสลามได้เชิญชวนให้ทุกคนเฝ้าตรวจดูสภาพของจิตใจตัวเองอยู่อย่างเนืองนิจว่าอยู่ในสถานะใด และมีความพร้อมและเข้มแข็งมากน้อยเพียงใดในการฝ่าฟันบททดสอบต่างๆ ในดุนยา ทั้งยังได้ยกตัวอย่างการตรวจสอบตัวเองของบรรดากัลยาณชนอิสลามรุ่นแรกไว้ด้วย

คุฏบะฮฺวันศุกร์ อธิบายความสำคัญของการคบหาเพื่อนและมิตรสหายที่ดี เนื่องจากเป็นเหตุแห่งความดีงามมากมายที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตในโลกนี้ รวมถึงเป็นปัจจัยที่คอยส่งเสริมการยึดมั่นในคำสอนศาสนาอย่างมั่นคงด้วย ในขณะที่การคบหาเพื่อนที่ไม่ดีจะนำไปสู่หายนะและผลเสีย ไม่เฉพาะในเรื่องดุนยาแต่อาจจะส่งร้ายแม้กระทั่งในด้านที่เกี่ยวข้องกับศาสนาเลยทีเดียว

คุฏบะฮฺวันศุกร์ กล่าวถึงความสำคัญของอัลกุรอานในวิถีแห่งการตัรบิยะฮฺของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ที่ได้ประสบความสำเร็จมาแล้วในการสร้างประชาชาติค็อยเราะอุมมะฮฺที่เป็นเหล่าเศาะหาบะฮฺในยุคของท่าน ถือว่าเป็นแบบอย่างอันยิ่งใหญ่ที่ควรค่าแก่การตรึกตรองและนำมาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างประชาชาติที่ดีเลิศในยุคสมัยปัจจุบัน เฉกเช่นที่บรรดาเศาะหาบะฮฺได้รับการสร้างมาเยี่ยงนั้นจากมือท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม

คุฏบะฮฺวันศุกร์ กล่าวถึงเงื่อนไขต่างๆ ของการกล่าวปฏิญาณตนเป็นมุสลิมด้วยประโยคชะฮาดะฮฺสองประโยค “อัชฮะดุอัลลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮฺ วะอันนะ มุหัมมะดัร เราะซูลุลลอฮฺ” ตามที่อุละมาอ์ได้นำเสนอไว้ นั่นคือ ความรู้ ความมั่นใจ การยอมรับด้วยใจและวาจา การยอมรับด้วยพฤติกรรม ความสัจจริง ความบริสุทธิ์ใจ และความรัก ซึ่งจะทำให้เกิดผลลัพธ์อันทรงคุณค่ามหาศาลในชีวิตของมุสลิม

คุฏบะฮฺวันศุกร์ พูดถึงอันตรายของการหลงลืมอัลลอฮฺและวันอาคิเราะฮฺ ซึ่งนับว่าได้เสมือนโรคที่ร้ายแรงประการหนึ่งในชีวิตของมนุษย์ เนื่องจากจะนำความเสียหายอย่างใหญ่หลวงในวันปรโลก พร้อมทั้งอธิบายสาเหตุที่ทำให้มนุษย์ลืมอาคิเราะฮฺ รวมทั้งวิธีการแก้ไขและป้องกัน ด้วยการตรวจสอบตนเองสม่ำเสมอและการอ่านอัลกุรอานเป็นประจำ

คุฏบะฮฺวันศุกร์ ปลุกเร้าให้มุสลิมเห็นความสำคัญของการซิกรุลลอฮฺหรือการรำลึกถึงอัลลอฮฺ โดยอ้างหลักฐานจากอัลกุรอานและหะดีษต่าง ๆ ที่พูดถึงการเรียกร้องของอัลลอฮฺให้มีการซิกิรต่อพระองค์ รวมถึงการที่พระองค์ชื่นชมผู้ที่หมั่นปฏิบัติซิกิร และอธิบายว่าการซิกรุลอฮฺคือคุณลักษณะนิสัยของผู้ศรัทธา เป็นตัวอย่างที่เหล่านบีและศาสนทูตทั้งหลายได้ทำเอาไว้ก่อนหน้านี้ทั้งสิ้น

คุฏบะฮฺวันศุกร์ อธิบายความสำคัญของหัวใจ และลักษณะพิเศษบางประการที่เกี่ยวข้องกับหัวใจโดยเฉพาะ เช่น เป็นเกณฑ์ชี้วัดความดีความชั่วในทัศนะของอัลลอฮฺ ร่างกายจะตามหัวใจ หัวใจพลิกผันได้ง่าย หัวใจคือที่รองรับการทดสอบ เป็นอวัยวะที่ชัยฏอนมุ่งร้ายอยู่ตลอดเวลา การงานต่างๆ จะขึ้นอยู่กับความนึกคิดในหัวใจ หัวใจเป็นที่สะสมของโรคร้ายต่างๆ ที่มักแฝงเร้นและยากแก่เยียวยาถ้าหากละเลยไม่สนใจ

คุฏบะฮฺวันศุกร์ที่กล่าวสะกิดเตือนใจและตั้งคำถามเกี่ยวกับความสุขที่แท้จริงของมนุษย์ และอธิบายสาเหตุต่างๆ ที่เป็นบะเราะกะฮฺหรือสิริมงคลในชีวิต โดยเฉพาะในการทำงานหาเลี้ยงชีพหรือการริซกีของอัลลอฮฺ เพราะด้วยบะเราะกะฮฺนี่เองที่จะทำให้มนุษย์มีความสุขอย่างแท้จริง รวมถึงแนะนำการสร้างทัศนคติที่จะทำให้เรารักอิสลามมากยิ่งขึ้นไปอีก

อธิบายสูเราะฮฺ อัล-เกาะลัม รวมบทเรียนต่างๆ ที่ได้จากสูเราะฮฺ อาทิ การยืนยันถึงความประเสริฐของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ลบล้างคำครหาต่างๆ ที่ผู้ปฏิเสธศรัทธาได้โจมตีท่าน และได้ยกอุทาหรณ์ให้บรรดาผู้ที่ไม่ศรัทธาต่อท่านได้เห็นถึงอันตรายจากพฤติกรรมเหล่านั้น รวมถึงการให้กำลังใจเพื่อให้ท่านได้ทำหน้าที่อย่างยืนหยัดมั่นคงต่อไป

คุฏบะฮฺที่พูดถึงการชุโกรว่าเป็นหน้าที่ของมนุษย์ทุกคน ซึ่งบางครั้งอาจจะต้องมีการกระตุ้นเตือนให้สำนึกในเรื่องดังกล่าวด้วยการใคร่ครวญตัวเอง และพูดถึงดุอาอ์ที่กระตุ้นให้มุสลิมต้องเป็นตัวอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น ซึ่งจะเป็นการถ่อยทอดอิสลามได้แม้ไม่ต้องใช้คำพูด อย่าให้คนอื่นเรียนสิ่งเลวๆ จากคนเป็นมุสลิม ตัวอย่างที่จะพาไปสวรรค์มีน้อยกว่า จึงต้องช่วยกันสร้างตัวเองให้เป็นตัวอย่างที่จะผู้คนไปสู่สวรรค์ของอัลลอฮฺ ควรดูตัวอย่างที่ดีเพื่อเอามาใช้กับตัวเอง

บทเรียนจากอายะฮฺอัลกุรอานที่กล่าวถึงคำสั่งให้ถือศีลอดในเดือนเราะมะฎอน ใคร่ครวญและค้นหาแง่คิดรวมถึงวิทยปัญญาแห่งการถือศีลอดในเดือนนี้ วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการถือศีลอดและการประทานอัลกุรอาน เพื่อใช้เป็นแนวทางกำหนดเป้าหมายการใช้ชีวิตอย่างคุ้มค่ากับคัมภีร์ของอัลลอฮฺตลอดเดือนอันบะเราะกะฮฺนี้